2024.12.17. Chlewiska

                  Witam :-)
   W zachodniej części Przedgórza Iłżeckiego, niedaleko Szydłowca leży wieś Chlewiska. Miejscowość o swej historii sięgającej XIw. Pierwszym jej znanym właścicielem był Piotr Dunin ze Skrzynna herbu Łabędź, starosta kraśnicki, wrocławski i kaliski. Był on w 1121r fundatorem pierwszego kościoła we wsi, który w roku 1135 wzniósł w niej też dwór obronny. W XIVw właścicielami Chlewisk został ród Odrowążów, jeden z najstarszych i najbardziej wpływowych rodów możnowładczych w dawnej Polsce. Prawdopodobnie w XV wieku na miejscu obronnego dworu Odrowążowie wznieśli tu zamek rycerski. Z czasem od nazwy siedziby rodowej przyjęli nazwisko Chlewiccy. Z wykorzystaniem murów poprzedniego romańskiego kościoła Mikołaj Chlewicki w latach 1511–1512 wybudował nowy murowany kościół pw. św. Stanisława. Chlewiccy władali Chlewiskami do drugiej połowy XVIIIw kiedy to majątek znalazł się w rękach rodu Potkańskich herbu Brochwicz. W 1801r kolejnym właścicielem został Stanisław Sołtyk, poseł na sejm Księstwa Warszawskiego i marszałek sejmu 1811r. Po klęsce powstania listopadowego władze rosyjskie konfiskują majątek w roku 1831. W latach 1890-1892 powstała huta żelaza należąca do rodziny Platerów. W 1895r Chlewiska zakupił hrabia Ludwik Broel-Plater.
   Huta żelaza wygasiła produkcję po II wojnie światowej. Od 1960r na jej terenie działa Muzeum Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego w Chlewiskach. W zabytkowych budynkach oprócz wyposażenia huty jest też wystawa maszyn do obróbki metali oraz ciekawa wystawa motoryzacyjna. Dawny zamek i pałac funkcjonuje od 1999r jako hotel.
   Obeszliśmy sobie Chlewiska razem z Andrzejem, a że było nam jeszcze mało to w drodze powrotnej do Kielc zatrzymaliśmy się jeszcze w dwóch miejscach. W pobliskim Romanowie stoi dawna fryszerka żelaza z przełomu XVIII i XIXw. W leżącej dalej wsi Marywill nad Szabasówką znajdują się ruiny kamiennego młyna wodnego z końca XIXw. I tak zakończyliśmy z Andrzejem nasz sezon turystyczny roku 2024.
       Pozdrawiam serdecznie :-)
          Łazior Świętokrzyski