Przedgórze Iłżeckie 08 kwietnia 2026

   Na północ od rzeki Kamiennej rozciąga się Przedgórze Iłżeckie. Rzeka Kamienna, nad którą położone są: Skarżysko Kamienna, Wąchock, Starachowice i Ostrowiec Świętokrzyski oddziela Przedgórze Iłżeckie od Gór Świętokrzyskich i Wyżyny Sandomierskiej. Teren Przedgórza pokryty jest w dużej części lasami, tworząc duży kompleks leśny zwany Puszczą Iłżecką lub zamiennie Lasami Starachowickimi. Jest to pozostałość średniowiecznej Puszczy Świętokrzyskiej, będącej w posiadaniu,aż do Sejmu Czteroletniego, biskupów krakowskich.
   Obecnie lasy te znajdują się na granicy dwóch województw: świętokrzyskiego i mazowieckiego.
Jadąc z Wąchocka w stronę Iłży znalazłem się w Marculach, już na terenie województwa mazowieckiego. Jest to leśna osada, która stanowi teren Nadleśnictwa Marcule. W ramach edukacji przyrodniczej i ekologicznej przy nadleśnictwie powstało Centrum Edukacji Przyrodniczej. Nieodłączną jego częścią jest Arboretum, gdzie zgromadzono około 600 gatunków drzew i krzewów.  Marcule połączone są z Iłżą kolejką wąskotorową, będącej częścią Starachowickiej Kolei Wąskotorowej, która przewoziła towary i pasażerów pomiędzy Starachowicami a Iłżą do 1997 roku. Obecnie funkcjonuje w sezonie letnim odcinek z Iłży do Marcul i odcinek ze Starachowic do Lipia.
   Po opuszczeniu Iłży i przejechaniu doliną Iłżanki ponownie znalazłem się w województwie świętokrzyskim, na terenie gminy Mirzec. Sam Mirzec powstał w czasach średniowiecznych, należąc początkowo, jak większość osad na tym terenie, do biskupów krakowskich. W XIX w. ówcześni właściciele, Prendowscy, zbudowali dwór. Po powstaniu styczniowym, w ramach represji, przeszedł on w ręce Rosjan, którzy, na miejscu zburzonego dworu, wybudowali modrzewiową willę w stylu szwajcarskim. Willa otoczona jest pozostałościami parku, w którym rośnie najgrubszy wiąz szypułkowy w Polsce.
Z Mirca przez Skarżysko Kościelne i wschodnią część Skarżyska-Kamiennej dotarłem na dworzec kolejowy, gdzie zakończyłem prawie 70-kilometrwy przejazd rowerowy po Przedgórzu Iłżeckim.

andkoz