MIEJSCA WARTE ODWIEDZENIA - Maciej Kędzia blog

Świętokrzyskim Szlakiem Marii Skłodowskiej-Curie

Dwukrotna noblistka (z fizyki i chemii), przyjaciółka Alberta Einsteina i pięciu prezydentów (Polski, USA i Czechosłowacji); kobieta wyzwolona, która prześcignęła swoją epokę "doczekała się" filmu o sobie z Karoliną Gruszką w roli głównej, który wchodzi na ekrany kin w ten piątek (03.03). Maria Skłodowska-Curie (MSC) jest znana na całym świecie z odkrycia polonu i radu, ale nie kojarzymy jej ze Świetokrzyskim. Niesłusznie - bo ślady obecności jej rodziny w naszym regionie są bardzo wyraźne.

Rezerwat Archeologiczny RYDNO

Ach Kieleckie jakie cudne! To hasło było już wyśmiewane, tymczasem fakty są takie: Kielce to jedyne miasto w Europie z pięcioma rezerwatami w swoich granicach. W Bałtowie działa największy kompleks turystyczny w Polsce. Pałac Krzyżtopór w Ujeździe był pod każdym względem bogatszy od Wersalu (nie mówiąc, że też starszy). Tetrapod, czyli pierwsze stworzenie w historii ewolucji, które wyszło z wody na ląd, zrobiło to w Zachełmiu k. Zagnańska. Krzemionki k. Ostrowca to zaś największa, znana kopalnia neolityczna na świecie, a RYDNO... o tym poniżej :)

ARIANIE ŚWIĘTOKRZYSCY

Arianie, czyli Bracia Polscy (jeszcze inna nazwa - Antytrynitarze) to zapomniana grupa religijna, wygnana z Polski w czasie Reformacji (w przyszłym roku obchodzić będziemy 500-lecie tego ruchu), która szczególnie rozwinęła się na terenach dzisiejszego województwa świętokrzyskiego: w takich ośrodkach jak Pińczów (zwany Sarmackimi Atenami) czy Raków, stanowiący nieformalną stolicę arian, gdzie działała słynna Akademia Rakowska. Kim byli arianie i co po nich zostało?

 

Piekoszów i Podzamcze Piekoszowskie

Po kilku dalszych wojażach polecam atrakcyjne miejsce w bezpośrednim sąsiedztwie Kielc, czyli Piekoszów. Jest to miejscowość, funkcjonująca w powszechnej świadomości jako świętokrzyska stolica pomidorów. I ja tak myślałem dopóty, dopóki nie przyjechałem tu z wizytą jakiś czas temu, odkrywając nie lada zabytki. Wspomnieć należy, przede wszystkim o piekoszowskiej świątyni, górującej nad całym centrum miasteczka i o ruinach pałacyku, położonych przy samej drodze na Włoszczowę, które wyłaniają się pośród współczesnych domów, zaskakując kierowców.

Średniowieczne Miasto Szydłów

Legenda głosi, że Szydłów zbudowano dzięki kosztownościom zrabowanym przez zbója zwanego Szydłem. Siał on postrach na tych terenach. Do czasu. Kiedy napadł na orszak królewski (Kazimierza Wielkiego), pojmano go i nakazano zwrot zrabowanych rzeczy pod groźbą śmierci. Odzyskane precjoza pozwoliły na ufundowanie osady, nazwanej imieniem swego mimowolnego fundatora. Wejście do jaskini zbójeckiej uwieczniłem na załączonej fotografii.

Muzeum Diecezjalne w Sandomierzu

Co łączy Kraków, Wiślicę i Sandomierz? Oczywiście zabytki, ale jakie? Przede wszystkim tzw. Domy księdza Jan Długosza, słynnego kronikarza, królewskiego pedagoga i dyplomaty. W rzeczywistości mieszkał on tylko w swoim krakowskim Domu, pozostałe zaś były ufundowane przez niego dla kanoników wiślickich i mansjonarzy sandomierskich, czyli rzec można "kolegów po sutannie". Gotycki budynek z 1476 roku mieści obecnie Muzeum diecezji sandomierskiej z takim skarbami jak kamienna rzeźba Madonny z Goźlic, datowana na XIII wiek.

Pałac Wielopolskich w Chrobrzu

Fundatorem pałacu w roku 1859 był margrabia Aleksander Wielopolski, herbu Starykoń, XIII ordynat pińczowski. Za późnoklasycystyczny projekt odpowiada słynny Henryk Marconi (twórca m.in. sanatorium swojego imienia w Busku-Zdroju, czy pałacu Karskich we Włostowie, by przytoczyć tylko obiekty z naszego regionu). Domniemanym celem budowy pałacu była potrzeba pomieszczenia obszernego księgozbioru ordynacji Wielopolskich. Obecnie działa tu Ośrodek Dziedzictwa Kulturowego i Tradycji Rolnej Ponidzia.

Kaplica św. Anny w Pińczowie

Nad jedną ze stolic Ponidzia, Pińczowem góruje wzniesienie św. Anny (213 m n.p.m.) z kaplicą pod tym samym wezwaniem. Rozciaga się stąd przepiękny widok na całą okolicę, którą zachwyciła się sama Elżbieta Dzikowska. Ta uznana podróżniczka w albumie "Moje Ponidzie" (Bernardinum 2015) pokazała wiele zabytkowych miejsc, nieznanych pewnie niejednemu mieszkańcowi świętokrzyskiego. Zachwyciły ją Bejsce, Wiślica czy właśnie Pińczów. A przecież jest to kobieta, która wraz ze ś.p. Tonym Halikiem zwiedziła cały świat! Trudno o lepszą rekomendację dla Ponidzia i kaplicy św.

Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach

Jest to największe (630 m²) i najstarsze (1979 r.) muzeum dla dzieci w Polsce. Powstało z Krajowego Związku Spółdzielni Zabawkarskich, w którym zrzeszonych było ponad 80% polskich producentów zabawek. Na kilkunastu wystawach zgromadzono tu kilka tysięcy eksponatów. Obecna siedziba Muzeum mieści się w zabytkowym budynku hal targowych, pochodzącym z XIX wieku. Najcenniejszym eksponatem jest niemiecka lalka woskowa z końca XVIII wieku.